تاریخچه شرکت یاماها؛ از یک ارگ تا CFX

اگر تا حالا جلوی یک پیانوی یاماها نشسته باشید، احتمالاً این سوال از ذهنتون گذشته: این شرکتی که امروز هم پیانوی خونه می‌سازه و هم پیانوی سالن کنسرت، از کجا شروع کرده و چطور به اینجا رسیده؟ و سوال مهم‌تر برای کسی که می‌خواد پیانو بخره: این تاریخچه به چه درد من می‌خوره؟ توی این مقاله تاریخچه شرکت یاماها رو قدم به قدم با هم از همون روز اول مرور می‌کنیم، و هر جا یک تکه از این تاریخ به یکی از پیانوهای فهرست لطفی پیانو ربط پیدا می‌کنه، همون‌جا بهتون نشونش میدیم.

سال ۱۸۸۷: یک ارگ، و آدمی که می‌خواست پیانو بسازه

داستان یاماها با پیانو شروع نمیشه، با ارگ شروع میشه. یاماها خودش تاریخ شروعش رو سال ۱۸۸۷ نوشته، همون سالی که برای اولین بار توی توکیو چراغ برق روشن شد. اون سال آقای Torakusu Yamaha، بنیان‌گذار شرکت، با یک ارگ ساخت آمریکا آشنا شد، اون‌قدر شیفته‌اش شد که خودش دست به کار شد و اولین ارگش رو ساخت. یاماها نوشته از همون موقع ساختن پیانو آرزوی او بود، و برای همین تنهایی راهی آمریکا شد.

یاماها یک تصویر هم از اون روزها گذاشته: Torakusu در حالی که ارگ آزمایشیش رو روی دوشش گذاشته و از کوه‌های Hakone رد میشه. این تصویر رو برای این میگیم که بدونید داستان یاماها با یک آدم و ارگی که خودش ساخته بود شروع شد، نه با یک کارخونه بزرگ.

سال ۱۹۰۰ و ۱۹۰۲: اولین پیانوی دیواری، و دو سال بعد اولین رویال

یاماها ساخت پیانوی دیواری رو از سال ۱۹۰۰ شروع کرد، و فقط دو سال بعد، در ۱۹۰۲، اولین پیانوی رویالش هم با زحمت استادکارهای باتجربه‌اش آماده شد. این رویال سال بعدش در نمایشگاه صنعتی اوساکا نشون داده شد، در ۱۹۰۴ در نمایشگاه جهانی سنت لوئیس آمریکا مدال نقره افتخاری گرفت، و در ۱۹۰۹ و ۱۹۱۰ هم در دو نمایشگاه بین‌المللی دیگه جایزه گرفت. یعنی پیانوی یاماها خیلی زود، بیرون از ژاپن هم دیده شد.

اگر امروز به پیانوهای دیواری یاماها مثل پیانو آکوستیک یاماها U1 و پیانو آکوستیک یاماها U3 نگاه می‌کنید، بدونید پشتشون بیشتر از صد سال تجربه یاماها در ساخت پیانوی دیواری هست، از همون اولین دیواری سال ۱۹۰۰.

سال ۱۹۳۰: وقتی آزمایشگاه کنار حس استادکار نشست

حالا لابد می‌پرسید یک کارخونه پیانوسازی آزمایشگاه صدا می‌خواد چی کار؟ جوابش اینه: تا اون زمان خوب بودن صدای پیانو بیشتر به گوش و حس استادکار بستگی داشت. یاماها در سال ۱۹۳۰ یک آزمایشگاه صوت ساخت که به نوشته خودش از پیشرفته‌ترین آزمایشگاه‌های اون روزهای دنیا بود، و هدفش این بود که ساخت پیانو فقط به حس آدم‌ها تکیه نکنه و پای علم هم وسط بیاد. یعنی از اون به بعد، کنار گوش و تجربه استادکار، علم و اندازه‌گیری هم وارد ساخت پیانو شد.

در سال ۱۹۳۷ هم، به مناسبت پنجاه‌سالگی شرکت، یاماها پیانوهای یادبود به بازار داد؛ عکس‌هایی که یاماها از اون سال گذاشته، یک پیانو با طرح Louis XVI و یک پیانو به اسم «مدل Fuji» رو هم نشون میدن.

سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۴: گرند کنسرتی FC، زیر دست پیانیست‌های بزرگ

در سال ۱۹۵۰ پیانوی گرند کنسرتی FC به دنیا اومد، یعنی همون پیانوی رویال بزرگی که روی صحنه سالن کنسرت می‌ذارن. یاماها نوشته در سال ۱۹۵۱ پیانیست Adolph Baller با همین FC، ویولونیست معروف Yehudi Menuhin رو در تور ژاپنش همراهی کرد، در ۱۹۵۳ پیانیست آلمانی Walter Gieseking با FC جلوی امپراتور ژاپن در کاخ سلطنتی نواخت، و در ۱۹۵۴ وقتی Wilhelm Backhaus به ژاپن اومد، اجرای او با FC باعث شد این پیانو در رده پیانوهای درجه یک دنیا شناخته بشه.

سال ۱۹۶۵: کارخونه Kakegawa، و کوک‌کاری که به کارخونه سر زد

در سال ۱۹۶۵ یاماها یک کارخونه مخصوص مونتاژ پیانوی دیواری در شهر Kakegawa ساخت، با جدیدترین فناوری و تجهیزات اون روزها، و به نوشته خودش با این کارخونه به بزرگ‌ترین تولیدکننده پیانو در دنیا تبدیل شد. یعنی اون سال، هیچ شرکتی در دنیا به تعداد یاماها پیانو نمی‌ساخت.

یاماها کنار عکس‌های این سال، آرم اون روزهای یاماها رو هم گذاشته؛ اگر داستان آرم دیاپازونی یاماها براتون جالبه، مقاله تاریخچه لوگو شرکت یاماها رو بخونید.

ولی اتفاق مهم‌تر اون سال یک ملاقات بود. آقای Tallone، کوک‌کار Michelangeli، پیانیست مشهور دنیا که اون روزها به ژاپن اومده بود، به کارخونه یاماها سر زد. یاماها نوشته او از دیدن تجهیزات مدرن و شور و علاقه کارکن‌ها به ساختن پیانو به وجد اومد و قول داد در ساخت محصولات جدید کمکشون کنه. از همین‌جا یک پروژه بزرگ شروع شد: پیدا کردن همون «صدای خوب»ی که پیانیست‌های درجه یک دنیا دنبالش هستن.

سال ۱۹۶۷: تولد پیانوی کنسرتی CF و رویال‌های سری C یاماها

این قسمت از تاریخ برای کسی که امروز رویال یاماها می‌خره، از همه مهم‌تره. در سال ۱۹۶۷ یاماها هم‌زمان پیانوی گرند کنسرتی CF و پیانوهای رویال سری C رو معرفی کرد. یاماها CF رو به نمایشگاه سازهای موسیقی Frankfurt در آلمان برد و متخصص‌ها از صدای زیباش خیلی تعریف کردن و بعد از اون، پیانیست‌های بزرگ و مسابقه‌های بین‌المللی یکی‌یکی سراغش رفتن. یاماها نوشته در سال ۱۹۶۹ پیانیست افسانه‌ای Sviatoslav Richter در کنسرت‌هاش در ایتالیا و جشنواره موسیقی Menton از CF استفاده کرد و از اون به بعد هم CF رو با علاقه به کار می‌برد.

چرا این برای شما مهمه؟ چون یاماها خودش نوشته سری C بیشتر از نیم قرنه که بین نوازنده‌های دنیا معیار پیانوی رویال بوده، و سری CX که امروز می‌بینید تکامل همین سری C هست که تجربه ساخت CFX هم توش ریخته شده. وقتی پیانو رویال یاماها C3X یا پیانو رویال یاماها C7X رو امتحان می‌کنید، دارید پیانویی رو می‌زنید که پشتش نزدیک شصت سال کار روی همین سری C هست، و پشت اون هم تجربه‌ای که از اولین رویال یاماها در ۱۹۰۲ شروع شده.

سال ۱۹۸۰: مدرسه‌ای برای تربیت تکنسین پیانو

یاماها در سال ۱۹۸۰ آکادمی فنی پیانوی یاماها رو راه انداخت. دلیلش رو خودش این‌طور توضیح داده: کار تکنسین پیانو با یک هنر سروکار داره، پس خود تکنسین باید بفهمه صدای خوب و موسیقی خوب یعنی چی، و چون پیانو در خونه‌های خیلی بیشتری پیدا شده بود، تکنسین‌ها باید برای هر سوالی درباره پیانو جواب و دانش کافی داشته باشن.

ما هم دقیقاً به همین فکر اعتقاد داریم: پیانو بدون یک تکنسین خوب، حتی اگر بهترین پیانوی دنیا باشه، صدای واقعیش رو نمیده. برای همین در آکادمی لطفی پیانو فهرستی از تکنسین‌های کوک پیانو درست کردیم تا پیدا کردن یک تکنسین کاربلد نزدیک خودتون براتون راحت‌تر بشه.

از سال ۱۹۸۲ به بعد: پیانویی که خودش می‌نوازه، و پیانویی که بی‌صدا میشه

در سال ۱۹۸۲ یاماها یک پیانوی خودنواز به اسم Piano Player ساخت و به نوشته خودش، خوبی‌های پیانوی آکوستیک رو با فناوری دیجیتال یک‌جا جمع کرد. بعد از اون پیانوهای دیگه‌ای اومدن: SILENT Piano که یک پیانوی آکوستیکه ولی میشه صداش رو قطع کرد، و Disklavier که خودش کلاویه‌ها و پدال‌ها رو حرکت میده و اجرایی رو که قبلاً ضبط شده دوباره می‌نوازه.

حالا دقیقاً «آکوستیکی که صداش قطع میشه» یعنی چی؟ یعنی، به نوشته یاماها، یک پیانوی واقعی با چکش و سیم، که وقتی سیستم SILENT رو روشن می‌کنید، چکش‌ها قبل از رسیدن به سیم نگه داشته میشن و صدا رو فقط خودتون توی هدفون می‌شنوید. این همون چیزیه که خانواده‌های آپارتمان‌نشین ما خیلی دنبالش هستن. اگر می‌خواید ببینید امروز این ایده به کجا رسیده، صفحه پیانو دیواری یاماها YU1S رو ببینید که یک دیواری SILENT هست، یا پیانو رویال یاماها C3X SHTA رو که فرقش با Disklavier رو اونجا توضیح دادیم.

سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۱: پیانوی کنسرتی یاماها CFIII، و پنج میلیون پیانو

یاماها با اینکه CF در دنیا تحسین شده بود، دنبال صدای بهتری بود و نتیجه‌اش در سال ۱۹۸۳ شد پیانوی گرند کنسرتی CFIII، که به نوشته یاماها در مسابقه‌های قدیمی و معتبر دنیا یکی پس از دیگری انتخاب شد. در سال ۱۹۸۷ یاماها در توکیو بخشی به اسم Artist Service راه انداخت و بعد در نیویورک، سئول و شهرهای دیگه هم ادامه‌اش داد؛ کار این بخش هم کمک به پیانیست‌ها بود و هم شنیدن نظر بی‌پرده هنرمندهای بزرگ دنیا برای بهتر کردن کیفیت. همون سال، که صدمین سال شرکت بود، اسم شرکت هم به Yamaha Corporation تغییر کرد.

در سال ۱۹۹۱ نسخه بهترشده‌ای به اسم CFIIIS ساخته شد و به نوشته یاماها، تعداد کل پیانوهایی که یاماها تا اون سال ساخته بود به پنج میلیون رسید. در سال ۱۹۹۸ هم Denis Matsuev با CFIIIS در مسابقه بین‌المللی Tchaikovsky برنده شد.

سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۲: صدسالگی

سال ۲۰۰۰ صدمین سال ساخت پیانوی یاماها بود و یاماها برای این مناسبت یک مدل مفهومی به اسم Disklavier Pro2000 معرفی کرد که به نوشته خودش، ساخت سنتی پیانو رو با فناوری الکترونیک ترکیب می‌کرد. سال ۲۰۰۲ هم صدمین سال ساخت رویال یاماها بود، و همون سال Ayako Uehara با New CFIIIS اولین زنی شد که در بخش پیانوی مسابقه Tchaikovsky مقام اول رو گرفت.

سال ۲۰۱۰ و ۲۰۱۲: گرند کنسرتی CFX، کارخونه مادر، و پیانوهای رویال سری CX

نوزده سال بعد از CFIIIS، در سال ۲۰۱۰، پیانوی گرند کنسرتی CFX با طول ۲ متر و ۷۵ سانتی‌متر به دنیا اومد. یاماها اون رو حاصل همه سال‌های تحقیقش برای ساختن بهترین پیانوی دنیا معرفی کرده، پیانویی که از آروم‌ترین و ظریف‌ترین صدا تا قوی‌ترین صدا رو تا گوشه‌های یک سالن کنسرت می‌رسونه. همون سال در ماه اکتبر، Yulianna Avdeeva با CFX در شانزدهمین مسابقه بین‌المللی پیانوی Chopin، یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مسابقه‌های دنیا، برنده شد. یاماها همون سال تولید پیانو در ژاپن رو هم در Kakegawa یک‌جا جمع کرد و این کارخونه شد کارخونه مادر پیانوهای یاماها.

در سال ۲۰۱۲، صد و بیست و پنجمین سال یاماها، پیانوهای رویال سری CX معرفی شدن. یاماها نوشته دانش و فناوری تازه‌ای که در تاریخ طولانی ساخت پیانو به دست آورده بود، و نگاهی که به ساختن صدا حالا روشن‌تر شده بود، رو با دست باز در این سری ریخته. همون سال هم Ilya Rashkovskiy با CFX در هشتمین مسابقه بین‌المللی پیانوی Hamamatsu برنده شد.

پیانوهای سری CX، از پیانو رویال یاماها C1X با طول ۱۶۱ سانتی‌متر که جمع‌وجورترینشونه تا C7X با طول ۲۲۷ سانتی‌متر که بزرگ‌ترینشونه، توی فهرست محصولات ما معرفی شدن.

این تاریخچه به درد خرید شما می‌خوره؟

رک بگیم: بله، ولی نه اون‌طوری که فکر می‌کنید. اسم یاماها و صد و چند سال سابقه‌اش به‌تنهایی دلیل نمیشه هر پیانویی که روش اسم یاماها نوشته، برای شما درست باشه. چیزی که این تاریخچه به شما میگه اینه که هر مدل یاماها از کجا اومده: یک دیواری سری U ادامه همون راهیه که از ۱۹۰۰ شروع شد، یک رویال سری CX ادامه سری C از ۱۹۶۷، و یک پیانوی SILENT ادامه ایده‌ای که از دهه ۱۹۸۰ شروع شد.

اگر یک پیانوی یاماهای قدیمی دارید یا می‌خواید بخرید و دوست دارید بدونید در کدوم سال ساخته شده، سریالش رو در محاسبه سن پیانو وارد کنید تا برای بیشتر سریال‌ها سال تقریبی ساختش رو ببینید، و اگر جواب نداد با ما تماس بگیرید.

و پیشنهاد آخر ما: وقتی برای بازدید از شعبه ما وقت می‌گیرید و تشریف میارید، یک قطعه آشنا رو اول روی یک دیواری یاماها و بعد روی یک رویال سری CX بزنید. لازم نیست تاریخچه رو حفظ باشید؛ چشماتون رو ببندید یا حتی روتون رو برگردونید، از همکار ما بخواید هر دو رو براتون بزنه و با گوشتون انتخاب کنید نه با چشمتون، چون قراره به این پیانو گوش بدید نه اینکه نگاهش کنید. و اگر نظر ما رو بخواید: اگر توی آپارتمان زندگی می‌کنید و صدای پیانو آکوستیک همسایه‌ها رو اذیت می‌کنه، سراغ یک دیواری SILENT برید که شب‌ها با هدفون هم زده میشه، ولی اگر این دغدغه رو ندارید، به طور قطعی پیشنهاد ما اینه که بزرگ‌ترین پیانو آکوستیکی رو بگیرید که جا و بودجه‌اش رو دارید، نه هر پیانویی فقط به خاطر اینکه اسم یاماها روشه.